Akcja „Posprzątajmy Lublin!” – Skarb Mieszkańców 2020 w kategorii Inne

Odkrywca: Skarby Kultury Przestrzeni
Inicjator Akcji: Tomasz Futyma

Skarb otrzymał w głosowaniu Mieszkańców 181 głosów. Był nominowany do finału także w 2019 roku. Zobacz wszystkie nominacje do Skarbów 2019 oraz nominacje do Skarbów 2020.

Zgłoszenie

Ochotnicze, społeczne, oddolne działania dużej grupy mieszkańców Lublina, którzy od czasu do czasu zwołują się, aby posprzątać kolejne zaśmiecone miejsce. Jest to działanie „zrób to sam” o charakterze pragmatycznym (obliczone na wymierny rezultat), wspierającym służby miejskie (pomoc w sprzątaniu) i edukacyjnym. Brakowi kultury i troski o wspólne otoczenie przeciwdziała się własnym, ofiarnym przykładem. Dzieci uczą się od dorosłych, dorośli od dzieci. Być może także ci, co śmiecą lub nie sprzątają, uczą od czegoś od sprzątających ochotników. Pod tym względem jest to także działanie krytyczne względem śmiecących ale także służb komunalnych i zarządców działek, którzy powinni na nich posprzątać, ale zaniedbały swoje obowiązki. Zaangażowanie w „Posprzątajmy Lublina” niewątpliwie przynosi uczestnikom satysfakcję osobistą, także wynikającą z ruchu na świeżym powietrzu, i buduje kapitał społeczny miasta.

Średnie pokolenie może dostrzec w „Posprzątajmy Lublin” zbieżność ze dwoma znanymi z PRL-u akcjami. Pierwszy to „Niewidzialna ręka” – stała część niedzielnego „Teleranka”, w której relacjonowano i popularyzowano wśród młodzieży zwyczaj robienia potrzebującym różnych drobnych przysług (np. porąbanie samotnej babci drewna; hasło „Niewidzialna ręka to także ty”). Druga akcja to tzw. „czyny społeczne”, który wówczas były organizowane odgórnie przez socjalistyczne władze, które w ten sposób wykorzystywały potrzebę ludzi do ochotniczych działań dla wspólnego dobra. Dziś takie „czyny” są prawdziwie spontaniczne i społeczne. Być może – na fali zainteresowania pozytywami czasów PRL – należałoby w dzisiejszych realiach zrehabilitować pojęcie „czynu społecznego”, ponieważ dla takich działań brakuje nobilitującego je określenia.

W tym działaniu nie liczy się pomysłowość ani akcyjność – liczy się konsekwentne działanie i jego wymierne rezultaty. Warto przy tym zauważyć, że nazwa działania ma tryb dokonany – ochotnicy mają nadzieję, że strumień śmieci lądujących w przestrzeni publicznej, kiedyś się skończy. W zgłoszeniu wykorzystano zdjęcia z postu Tomasza Futymy i innej relacji zamieszczone na grupie „Posprzątajmy Lublin” około 13 kwietnia 2019.

  • Posprzątajmy Lublin – grupa na Facebooku
  • Posprzątajmy Lublin – strona na Facebooku

Komentarz Organizatorów do wyboru Mieszkańców 2020
Ten Skarb jest świetna ilustracją podstawowego znaczenia kultury przestrzeni, czyli naszego negatywnego stosunku do śmieci w przestrzeni publicznej. Dobrze, że wybrali go sami mieszkańcy, bo dla ekspertów prawdopodobnie wydaje się czymś za mało wyrafinowanym. Ale nigdy nie staniemy się wyrafinowani, jeśli nie zadbamy o podstawy.

Uzasadnienie Komisji Nominującej do nominacji 2020
Poza samym sprzątaniem, w Akcji „Posprzątajmy Lublin!” ważne jest budowanie wspólnoty osób, która nie godzi się na zaśmiecanie przestrzeni wspólnych oraz determinacja i wkład w budowanie społeczeństwa obywatelskiego, które interweniuje tam, gdzie system nie jest wydolny. Znaczenie ekologiczne, edukacyjne, integracyjne i budujące także dla osób, które w akcji nie uczestniczą. Dzieci uczą się od dorosłych, być może też śmiecący od sprzątających. Czasem podnosimy z ziemi śmieć, ale wiemy, że życia nam nie starczy by posprzątać ten las… ale gdyby ktoś mi pomógł?

Uzasadnienie Komisji Nominującej Forum Kultury Przestrzeni do nominacji 2019
Ciekawe działanie, w którym – jak to ujął członek Komisji Krzysztof Kowalik – niepotrzebne już „skarby” zbiera się, przemieniając zaniedbane miejsce w skarby przestrzenne, których wcześniej nie było widać. Czasem są to bardzo ciekawe transformacje. Obywatelskie działanie, dające satysfakcję uczestnikom i pożytek współmieszkańcom. Bardzo budujące i zachęcające.

  • FOT. TOMASZ FUTYMA
    śmieci 2
  • FOT. GOOGLE
    śmieci 4
  • FOT. TOMASZ FUTYMA
    śmieci3

Zobacz inne skarby w tej kategorii:

PARTNERZY: