Zabawy „Dzikich Dzieci” – Skarb Jury 2020 w kategorii Inne

Odkrywca: Izabela Śliwa
Gospodarz: Centrum Kultury w Lublinie

Skarb był nominowany do finału także w 2019 roku. Zobacz wszystkie Nominacje do Skarbów 2019 oraz nominacje do Skarbów 2020.

Zgłoszenie

Rezerwat Dzikich Dzieci – to fizyczne miejsce ale przede wszystkim to przestrzeń mentalna gdzie poprzez działanie można urzeczywistniać marzenia. Wolna zabawa to zabawa swobodnie wybrana, samodzielnie kierowana i wewnętrznie przez dziecko motywowana. RDD to miejsce gdzie dzieci same wybierają, w co się bawić, same kierują tą zabawą i gdzie wypływa ona z ich a nie opiekuna / rodzica wnętrza.

Działanie na takich zasadach zupełnie zmienia perspektywę, dając niesamowite spektrum wolności i swobody. Takie działanie kształtuje samodzielność, buduje poczucie własnej wartości, wytrwałości i w efekcie niezwykle ważne poczucie sprawczości. Dzieci spędzające dużo czasu na wolnej zabawie oprócz kompetencji manualnych i fizycznych kształtują odporność, nieugiętość ale także elastyczność, witalność (resilience). W naturalny sposób nabierają dorosłych kompetencji do radzenia sobie z wyzwaniami „prawdziwego” życia.

RDD to miejsce gdzie dzieci wchodzą w relację ze wszystkimi żywiołami. Kopią w ziemi w poszukiwaniu skarbów, robaków, budują ziemianki. Chlapią się w wodzie budując tratwy i organizując przeprawy przez jezioro, rozpalają ogień i przygotowują na min posiłki z owoców z pobliskiego ogrodu. Czują wiatr we włosach wchodząc na wysokie drzewa lub po prostu biegając po terenie.

Tu dzieci mają szanse być pionierami i zdobywcami. Tu maja szanse mierzyć się z ryzykiem, nabywać odwagę, przełamywać lęki. Tu mają szansę w kontrolowanym środowisku robić bardzo dużo rzeczy po raz pierwszy.

Komentarz Organizatorów do zgłoszenia

Przedmiotem zgłoszenia jest rozwój dzieci, które bawią się w Rezerwacie. Dzięki temu nabywają wrażliwości na przestrzeń i odpowiedzialności za jej stan jako wspólne dobro. Rezerwat nie jest tylko placem zabaw (służącym spędzaniu wolnego czasu i rozrywce), ale także otoczeniem dydaktycznym wpierającym rozwój dziecka do samodzielności w oparciu o relacje z fizycznym, przyrodniczym otoczeniem. Jest to wczesna edukacja przestrzenna będąca podstawą kształtowania się późniejszych postaw kultury przestrzeni. Wartość kontaktu z takim otoczeniem (nie wirtualnym i nie wytworzonym przez człowieka) na rozwój dziecka podkreślała Maria Montessori: „Musimy dać dziecku przestrzeń, którą może odkrywać sam”, „Aby pomóc dziecku, musimy zapewnić mu środowisko, które pozwoli mu swobodnie się rozwijać”.

Uzasadnienie werdyktu Jury

O korzyściach z samodzielnej zabawy w naturalnym otoczeniu można by napisać książkę. Dość powiedzieć, że otwiera ona dzieci na przestrzeni, przygotowując do odpowiedzialności za nią w życiu dorosłym i że obecnie dzieci dramatycznie mało czasu spędzają w ten sposób. Ten Skarb wielu z nas zabiera w podróż do czasów dzieciństwa, kiedy to „zabawy dzikich dzieci” były równoznaczne po prostu z zabawą, normalnym sposobem, w jaki dzieci spędzały czas wychodząc na dwór i spotykając się z rówieśnikami. Nie chodzi więc tu o nostalgię, lecz o przywołanie właściwych wzorców. Dziś trzeba je opatrzeć nową, chwytliwą nazwą i pojechać w specjalne miejsce, żeby doświadczyć tego samego, ale przecież w Lublinie wciąż jest wiele osiedli, gdzie dzieci dalej mogą się bawić samodzielnie w bezpiecznym, choć może nie tak zróżnicowanym otoczeniu jak Rezerwaty „Dzikich Dzieci”. Trzeba więc przypominać o takiej możliwości i zachęcać rodziców, aby ich pociechy wracały do zabaw zewnętrznych, bez multimediów.

Uzasadnienie Komisji Nominującej do nominacji 2020

Aktywność, w której ważne jest to, co dzieje się z dziećmi, gdy mogą bawić się swobodnie i wręcz dziko w zaaranżowanym otoczeniu Rezerwatów “Dzikich Dzieci”. Uczą się nowych kompetencji, samodzielności, sprawczości, kreatywności, pewności siebie i współpracy. Oswajają przestrzeń publiczną na dorosłe życie, dzięki czemu jako dorośli będą umieć dostrzegać i oceniać swoje otoczenie. Może zostaną obywatelami, dla których ważna jest ochrona środowiska, dbałość o otoczenie i aktywne działanie na rzecz wspólnoty. Nominacja “za target, czyli młode pokolenie” i “za to że mogę spróbować pokazać swoim dzieciom jak wyglądało moje dzieciństwo”.

Uzasadnienie Komisji Nominującej Forum Kultury Przestrzeni do nominacji 2019

Zgłoszenie nie dotyczy samego Rezerwatu jako miejsca, ale tego, co dzieje się z dziećmi, kiedy mogą bawić się swobodnie w półdzikim otoczeniu. Dzięki tym zabawom uczą się samodzielności, sprawczości, kreatywności, pewności siebie i współpracy. Oswajają przestrzeń publiczną w dorosłym życiu. Jest to aktywność edukacyjna niezbędna do tego, aby później umieć dostrzegać i oceniać swoje otoczenie.

  • Fot. Bartłomiej Nowakowski

Zobacz inne skarby w tej kategorii:

ORGANIZATORZY I PARTNERZY:

Organizator
Organizator
Współorganizator
Partner
Partner
Partner
Partner
Partner