Pomnik ludzkiej chciwości

Kiedy wykonywano przedłużenie ścieżki pieszo-rowerowej w wąwozie na Czubach pozostała w niej przerwa. Okazało się, że przyczyną jest brak zgody właścicieli na sprzedaż gruntu w cenie rynkowej. Zażądali oni ceny takiej jak za działkę budowlaną (czyli kilkakrotnie wyższej), lub zamiany na działkę budowlaną w innym miejscu. Miasto odmówiło. Może z konieczności a może kierowane zdrowym rozsądkiem. Teraz spacerując w deszczową pogodę parkiem musimy przekroczyć błotnisty fragment ścieżki. Natomiast w upały wznoszą się pod nogami tumany kurzu.

Początkowo miałem tylko negatywne odczucia. Ale po kilku spacerach zacząłem doceniać inny aspekt tego miejsca. Przypomina mi o tym, jaki bym nie chciał być. O tym, że należy pamiętać, żeby nasze żądze nie powodowały przykrości u rzeszy innych ludzi. Sądzę, że należy postawić tabliczkę opisującą tą sytuację, żeby każdy mógł zastanowić się nad tymi sprawami. Może nawet ten fragment ścieżki należałoby pozostawić w takiej formie nawet, gdyby właściciele odsprzedali ją miastu.

Odkrywca: Radosław Zaleski

 

Przedmiot zgłoszenia nie jest oczywisty, ale można wyjaśnić jego naturę. Jest nim autorskie odczytanie (interpretacja) namacalnego zapisu w przestrzeni publicznej pewnego procesu decyzyjnego dotyczącego projektu z Budżetu Obywatelskiego polegającego na przedłużeniu ciągu pieszo-rowerowego w Parku Jana Pawła II. Odkrywca dowiedział się o przebiegu tego procesu od osoby związanej z realizacją tego projektu.

Pisząc o „pomniku ludzkiej chciwości”, Odkrywca zgłosił potencjalny obiekt konceptualnej sztuki społecznie zaangażowanej. Sztuka konceptualna istnieje poprzez wyrażenie intencji nadania czemuś – w tym wypadku miejscu – nowego znaczenia (klasycznym przykładem takiego działania twórczego „Fontanna” Marcela Duchampa). W tym wypadku mamy do czynienia jedynie z ideą takiego obiektu. Miejsce nie jest w żaden sposób oznaczone.

Będąc źródłem znaczeń, ludzie nieustannie w podobny sposób subiektywnie reinterpretują swoje otoczenie. Sama idea Skarbów Kultury Przestrzeni polega właśnie na wyodrębnianiu elementów otoczenia poprzez przypisywanie im nowego, osobistego sensu. Typowym ogólnie znanym przykładem takiego działania jest nadawanie drzewom statusu „pomnika przyrody”. Określenia tego użył po raz pierwszy Aleksander von Humboldt, na widok pewnego wyjątkowego drzewa, które spotkał podczas swojej podróży w Ameryce Południowej.

Tu mamy do czynienia z podobnym działaniem semiotycznym tylko że w sferze kultury krytycznej. To co różni „pomnik przyrody” Humboldta od „pomnika ludzkiej chciwości” w nadesłanym zgłoszeniu jest fakt, że w inny sposób afirmują one wartości. Humboldt odniósł się wprost do afirmowanych wartości, natomiast Odkrywca zrobił to poprzez gorzką ironię i sarkazm będący charakterystycznym tonem współczesnej komunikacji społecznej.

Warto podkreślić, że obiekt ten nie jest rezultatem intelektualnego namysłu, lecz wyrazem spontanicznej refleksji i osobistego doświadczenia moralnego twórcy-amatora. W tym sensie zgłoszenie stanowi afirmację na konkretnym przykładzie pewnej wartości związanych z przestrzenią publiczną, jaką jest zdolność do rezygnacji z własnej korzyści na rzecz interesu społecznego i komunikuje ją innym mieszkańcom.

Nieoczywistą wartością zgłoszonego miejsca jest fakt, że ciąg pieszo-rowerowy wybudowano tu mimo nieciągłości własności miejskiego gruntu. Zbudowano tyle, ile się dało.

 

 

Zobacz inne skarby w tej kategorii:

ORGANIZATORZY I PARTNERZY:

Organizator
Organizator
Współorganizator
Partner
Partner
Partner
Partner
Partner