Skarby 2019 – podsumowanie – Skarby Kultury Przestrzeni

Data publikacji: 09-06-2023

Głosowanie:

Nominowane i nagrodzone Skarby, skład jury i komisji nominującej, podsumowanie głosowań mieszkańców, omówienie wyników, linki do publikacji, rozliczenie.

Spis treści

Wprowadzenie

W plebiscycie zadaliśmy mieszkańcom proste pytanie: jakie elementy otoczenia poprawiają ich samopoczucie? Każdy mógł do niego zgłosić dowolny element przestrzeni publicznej, który z jakiegokolwiek powodu uważa za cenny, miły, piękny, wygodny, ciekawy, unikalny itd. Ważna była chęć podzielenie się tymi wrażeniami z innymi ludźmi. Nazwaliśmy je “skarbami”, aby zachęcić mieszkańców do poszukiwań tego, co ich cieszy w otoczeniu; aby mogli się wcielić w rolę odkrywców takich miejsc.

W odpowiedzi dostaliśmy 62 zgłoszenia takich miejsc od 30 osób (w tym 15 własnych propozycji, 1/4). Nie było wśród nich obiektywnie „lepszych” i „gorszych”. Każde stanowiło czyjś osobisty Skarb Kultury Przestrzeni. Chodziło o to, aby wybrać z nich skarby o znaczeniu społecznym. Reszta polegała tylko na organizacji komunikacji między mieszkańcami, czemu służyła dwuetapowa selekcja zgłoszeń.

Jest to prawdopodobnie jedyny na świecie plebiscyt pozytywnych wrażeń ludzi płynących z miejskiego otoczenia. Celem plebiscytu jest promocja i popularyzacja przyjaznych dla ludzi rozwiązań przestrzennych na przykładach z życia wziętych.

Nominowane i zwycięskie Skarby

Najciekawsze zgłoszenia spośród nadesłanych zostały wybrane dwuetapowo i dwutorowo, tzn. na obu etapach wyborów dokonywali zaproszeni eksperci na spotkaniach i równolegle mieszkańcy w drodze głosowania. W ten sposób uzyskaliśmy dwa niezależne spojrzenia: zwykłych użytkowników przestrzeni reagujących instynktownie i ekspertów zdolnych do świadomej wielokryterialnej analizy.

Pierwszy etap selekcji dotyczył nominowania spośród nadesłanych 62 propozycji 12 zgłoszeń do finału. Mieszkańcy wybrali 3 zgłoszenia, lajkując je na stronie projektu. Pozostałe 9 nominacji wybrał na spotkaniu 11-osobowy zespół Forum Kultury Przestrzeni i podzielił je na 4 kategorie podane poniżej.

Etap drugi wyłonił 7 najciekawszych zgłoszeń spośród tych 12 nominowanych. Mieszkańcy przyznali tytuł Skarbu Kultury Przestrzeni 4 zgłoszeniom z tej puli, głosując na stronach “Dziennika Wschodniego” i “Gazety Wyborczej Lublin”, a jury wybrało do tego tytułu 3 zgłoszenia i przyznało 2 wyróżnienia. Liczba nominacji (12 w 4 kategoriach) została podyktowana technicznymi względami głosowania uzgodnionymi z „Dziennikiem” i „Gazetą”.

Poniższe zestawienie obejmuje 12 zgłoszeń nominowanych do finału a wśród nich 7 nagrodzonych. W pierwszych nawiasach podano liczbę głosów mieszkańców uzyskanych na etapie nominacji a w drugich liczbę głosów uzyskanych na stronach “Gazety” i “Dziennika’.

Działania

Zabawy „Dzikich Dzieci”
GC – trasy rowerowe na Górkach Czechowskich (332) / Skarb Jury i Mieszkańców (489)
„Posprzątajmy Lublin”

Przestrzeń

Meandry Bystrzycy przy Nadbystrzyckiej / Skarb Mieszkańców (197)
Wąwóz ulicy Lipniak / wyróżnienie Jury
Zielony tunel przy Lubelskim Klubie Jeździeckim

Przyroda

Górki Czechowskie (88) / Skarb Mieszkańców (440)
Stawy w Ogrodzie Botanicznym (86)
Zagajnik Dębowy przy al. Jana Pawła II

Obiekt

Zdroje podwórkowe / Skarb Mieszkańców (265) i wyróżnienie Jury
Dąb na Bohaterów Monte Cassino / Skarb Jury
Balkon na Cyruliczej / Skarb Jury

Omówienie wyników

Nie istnieje żadne fachowe a jednocześnie przystępne określenie dla wyodrębnienia tego, co podoba nam się w otoczeniu. Poza metaforą skarbu, nie wiadomo, jak nazywać tego rodzaju elementy krajobrazu a tym bardziej jak je podzielić. Mogą być one bardzo różnorodne. Każdy z takich elementów należy jednocześnie do wielu różnych zbiorów i nie istnieje żadne obiektywne kryterium, które pozwoliłoby uznać jakiś zestaw tych zbiorów za główny. Te podziały są umowne, zależne od tego, co i dlaczego uznamy za ważne.

Dlatego też w 1. edycji Skarbów kategorie przypisywane zgłoszeniom na etapie ich przyjmowania nie były wyodrębnione według jakiegoś jednego kryterium, które pozwalałoby na jednoznaczne zakwalifikowanie danego zgłoszenia do jednej kategorii. Częściowo pochodziły one z listy pomysłów, z której powstała strona Na co można zwracać uwagę?, a częściowo odwoływały się do najprostszych skojarzeń (np. szyldy, ulica, komunikat, piesze, krajobraz otwarty) w nadziei naprowadzenia mieszkańców na kolejne odkrycia.

Dopiero zespół nominujący wyodrębnił ze zgłoszeń powyższe kategorie na podstawie przyjętych przez siebie priorytetów. Wśród nich kategorie OBIEKT i PRZESTRZEŃ należą do jednego porządku związanego z fizycznym aspektem krajobrazu, a DZIAŁANIA i PRZYRODA dotyczą społecznych wartości związanych z przestrzenią.

Jury przyjęło zasadę, aby – ze względu na umowność kategorii – wybierać Skarby z całej puli nominacji a nie z poszczególnych kategorii. Skutkiem tego tytuł Skarbu Jury otrzymały 2 nominacje z kategorii OBIEKT, a żadna w kategorii PRZESTRZEŃ.

Wybrane wątki z dyskusji Zespołu i Jury

wśród zgłoszeń Skarbów dominowały propozycje związane z naturą – to kulturowo cenimy i takie są potrzeby mieszkańców
wielka różnorodność przykładów – można dowiedzieć się o wielu nowych, ciekawych miejscach
ludzie mają bardzo emocjonalny stosunek do miejsc
mieszkańcy nawiązują z otoczeniem różnorodne relacje
kategoria DZIAŁANIE była ulubioną wielu osób – trzy zgłoszenia świetnie się uzupełniają.
Podczas prac Jury powstały propozycje dwóch nowych kategorii:
- „cudu kultury przestrzeni” (czyli czegoś bardzo pozytywnego i nieoczekiwanego)
- nagrody „Adasia” na wzór krakowskiej inicjatywy AdaSię promującej działania czy decyzje administracyjne, które prawie zawsze są uznawane za niemożliwe (w mediach społecznościowych opisywane znanym hashtagiem #niedasię)

25 zgłoszeń, czyli 40% wszystkich, dotyczyło miejsc na granicach dzielnic, a więc nie w ich przetworzonych przez człowieka centrach.

Ze względu na wielką różnorodność elementów przestrzeni, na które mieszkańcy pozytywnie reagują, uznano, że plebiscyt powinien być kontynuowany i rozwijany w różnych odsłonach tematycznych.

Oceny pozostałych nominowanych zgłoszeń

Uzasadnienie nominacji, które nie stały się Skarbami:

Stawy w Ogrodzie Botanicznym.

Zaskakujące, że otrzymał on prawie tyle samo głosów co Górki Czechowskie (odpowiednio 86 i 88). Warto zauważyć, że Stawy zgłosiła 8-letnia dziewczynka z babcią. Jest to zatem wybór międzypokoleniowy; miejsce, które pomaga budować relacje rodzinne; gdzie stare i młode pokolenie znajduje wspólny język, którym jest piękny przyrodniczo ukształtowany przez człowieka krajobraz. W uzasadnieniu zgłoszenia wspomniane są mostki i atmosfera „zaczarowanego ogrodu”. Inne zgłoszenia też dotyczą mostków na Czerniejówce i podobnej atmosfery na terenie działek „Dziewanna” w wąwozie Rury, co może oznaczać, że ludzie cenią właśnie taką różnorodność krajobrazu, kontakt z wodą i bujną zielenią pozwalającą im przenieść się do „innego wymiaru”.

Zagajnik przy al. Jana Pawła II.

Demonstruje, na czym polega piękno dębów i jak teren Czubów Południowych wyglądał, zanim został zamieniony w wielkie blokowisko. Paweł Mierzwa wspomniał o swojej pracy w zespole architekta śp. Huberta Cieśluka, autora projektu osiedla Poręba. Jednym z założeń projektowych było zachowanie istniejącego skupiska dębów po drugiej stronie wiaduktu. Niestety tamto skupisko drzew zostało wycięte, pomimo iż projekt umożliwiał jego zachowanie. Ocalał jedynie mały zagajnik, który jest świadectwem tego miejsca i zaledwie namiastką tego co utraciliśmy. Zgłoszenie zaskoczyło Krzysztofa Kowalika, bo przejeżdżał tamtędy kilkadziesiąt razy, a nigdy nie zwrócił uwagę na dębowy zagajnik – pewnie tak samo jak wielu innych mieszkańców. Czyli często takie Skarby widzimy, ale je mijamy, nie zauważamy w pośpiechu.

Zielony nadbystrzycki tunel przy LKJ.

Lubelski ewenement, który powstał trochę z przypadku, ale jest zauważany przez wiele osób. Ścieżka jest czysta, roślinność zarosła ją od góry, ale nie koliduje z ruchem. Docenia się ją szczególnie latem, bo daje cień, którego na drodze wzdłuż Bystrzycy często brakuje.

Zabawy „Dzikich Dzieci”.

Dla jasności: zgłoszenie nie dotyczy samego Rezerwatu jako miejsca, ale tego, co dzieje się z dziećmi, kiedy mogą bawić się swobodnie w półdzikim otoczeniu. Dzięki tym zabawom uczą się samodzielności, sprawczości, kreatywności, pewności siebie i współpracy. Oswajają przestrzeń publiczną w dorosłym życiu. Jest to aktywność edukacyjna niezbędna do tego, aby później umieć dostrzegać i oceniać swoje otoczenie.

„Posprzątajmy Lublin”.

Ciekawe działanie, w którym – jak to ujął Krzysztof Kowalik – niepotrzebne już „skarby” zbiera się, przemieniając zaniedbane miejsce w skarby przestrzenne, których wcześniej nie było widać. Czasem są to bardzo ciekawe transformacje. Obywatelskie działanie, dające satysfakcję uczestnikom i pożytek współmieszkańcom. Bardzo budujące i zachęcające.

Jurorzy i jurorki mieli za zadanie wybrać indywidualnie po jednej nominacji z kategorii oraz mogli dodatkowo zaproponować ocenie jury jedną nominację na zasadzie “dzikiej karty”, z czego skorzystało kilkoro z nich:

Krzysztof Lipka / Dąb wkomponowany w biurowiec na Wieniawskiej

Znak przeszłości – dąb był tu zawsze, symbolizuje wszystkie drzewa, które tam rosły, a przeciwko wycince których protestowali mieszkańcy. Połączenie z architekturą jest wynikiem wymogu Miejskiego Konserwatopra Zabytków (Huberta Mącika)

Izabela Pastuszko / Zjeżdżalnia Rakieta na os. Mickiewicza LSM

Ta rakieta jest trzecią z kolei. Pamiątka po Gagarinie. Pamięć, pozytywne emocje. Międzypokoleniowość, wspomnienia: fikołki pod rakietą. Robi wrażenie nawet dla osób, którzy się dopiero o niej dowiadują, mimo tego, że nie spełnia norm. Przypomina okres 1959-1968, czas dobrego planowania Lublina przez Romualda Dylewskiego. Symbol osiedla Mickiewicza będącego nieco w cieniu osiedla Słowackiego, symbol powrotu do planowania społecznego.

Emilia Lipińska / „Poziomy plac zabaw” na Furmańskiej

Promocja zabaw podwórkowych. Sama się pytałam w ZDiM, czy można coś takiego namalować. Okazało się, że nie można. Popieram zostawianie starej nawierzchni, bo w niektórych miejscach ona może ona dawać inspirację do zabawy dzieciom, które nie mają nic innego.

Marta Kurowska / Tablica pamiątkowa „Chwała ofiarom miłości”

Żart i powaga, gra znaczeń, „precjozum” przestrzeni publicznej.

Aleksander Wiącek / Kosmosowa łączka na Kaliskiej

Budzi dobre emocje, ludzie dobrze się tam czują. Reprezentant wszystkich łąk kwietnych i symbol alternatywnego myślenia wobec wielokrotnego koszenia trawników.

Zespół nominujący i jury

Do zespołu nominującego i jury zostały zaproszone osoby aktywne, doświadczone lub wykształcone w zakresie podnoszenia jakości zagospodarowania przestrzeni publicznej. Skład zespołu nominującego (członkowie grupy mailingowej Forum Kultury Przestrzeni):

Tadeusz Chmielewski – dr hab., badacz i projektant systemów krajobrazowych, fotograf,krajoznawca
Tymek Dębski – współtwórca Placu Zabaw Generała Sowińskiego
Agnieszka Duda-Jastrzębska – Lubelska Grupa Badawcza, Sentymentalne Mapy Lublina
Ewa Kipta – architekt, ekspertka ds rewitalizacji
Krzysztof Kowalik – Porozumienie Rowerowe, Fundacja Jawny Lublin
Barbara Agnieszka-Jurkowska – terapeutka, aktywistka miejska, kobieta z niepełnosprawnością
Paweł Mierzwa – architekt, rady dzielnicy Węglin Północny
Józef Nowomiński – radny dzielnicy Tatary
Szymon Pietrasiewicz – animator kultury, Pracownia Sztuki Zaangażowanej Społecznie „Rewiry”
Krzysztof Wiśniewski – radny dzielnicy Czuby Południowe, aktywista miejski
Paulina Zarębska-Denysiuk – animatorka kultury, nauczycielka sztuki w Liceum Plastycznym, aktywistka miejska

Skład jury:

Renata Filipiak – Zastępca Dyrektora Miejskiej Biblioteki Publicznej
Wojciech Januszczyk – architekt krajobrazu, Fundacja Krajobrazy
Jarosław Koziara – artysta
Marta Kurowska – fundacja tu obok, projekt „Miasto dla ludzi”
Emilia Lipińska – Fundacja Dwa Ognie, Radna Dzielnicy Rury
Krzysztof Lipka – Pieszy Lublin
Hubert Mącik – Miejski Konserwator Zabytków
Izabela Pastuszko – Lubelskie Dni Modernizmu, Zastępca Dyrektora ACK UMCS „Chatki Żaka”
Hanna Pawlikowska – Miejski Architekt Zieleni
Aleksander Wiącek – Fundacja Mobilności Aktywnej

Podsumowanie głosowań mieszkańców

Głosowanie mieszkańców na etapie nominacji odbywało się na stronie Skarbów dzięki możliwości lajkowania postów. Można było głosować na dowolna liczbę zgłoszeń ale tylko raz z danego urządzenia. Przedstawiają to poniższe screeny (brakuje w nich jednego screena z 5 zgłoszeniami):

Jak widać, 3 zgłoszenia o największej liczbie głosów wyodrębniły się samoistnie: Górki Czechowskie – 88; Stawy w Ogrodzie Botanicznym – 86; GC – trasy rowerowe na Górkach Czechowskich – 332. Pozostałe zgłoszenia otrzymały zdecydowanie mniej głosów, co przedstawia lista tych, które otrzymały ich 10 lub więcej:

42 – Trzy topole – wspomnienie
41 – Zielona Kamienica na Peowiaków
35 – Dwa mostki przy Handlowej
32 – Krajobraz kultury rolnej w dolinie Ciemięgi
28 – Dolina ulicy Lipniak
23 – Zielony nadbystrzycki tunel przy LKJ
21 – “Krokodyl i spółka” przy Jana Sawy
20 – Wierzba na Błoniach
19 – Dzikie trzciny na Solidarności
16 – Balkon na Cyruliczej
16 – “Słowa drzew” na podwórku przy Królewskiej
15 – Galeria Saska przy Racławickich
12 – Chodnik wabi-sabi w Ogrodzie Botanicznym
12 – Pamiątkowy pień na rondzie 100-lecia KUL
10 – Zdroje podwórkowe
10 – Ulica Węglinek
10 – Zachęta do sprzątania po psie na Grażyny

Na stronach gazet mieszkańcy mogli głosować raz na daną kategorię, przy czym “Gazeta” stworzyła jedną stronę prezentującą wszystkie nominowane Skarby z linkami do osobnych ankiet, a w “Dzienniku” wszystkie ankiety były dostępne na tej samej stronie, natomiast opisy zgłoszeń w osobnej galerii:

11.10.19 – Skarby Kultury Przestrzeni. Zagłosuj!, “Dziennik Wschodni”
12.10.19 – Skarby Kultury Przestrzeni. Wskażcie swoich faworytów [GŁOSOWANIE], “Gazeta Wyborcza Lublin”

Wyniki głosowań na stronach Dziennika Wschodniego o Gazety Wyborczej Lublin przedstawiały się następująco:

Działania

324 + 165 = 489 / GC – trasy rowerowe na Górkach Czechowskich
90 + 56 = 146 / Posprzątajmy Lublin
58 + 42 = 100 / Zabawy Dzikich Dzieci
472 + 263 = 735 / SUMA

Działania

133 + 64 = 197 / Zakola Bystrzycy przy LKJ
51 + 20 = 71 / Zielony tunel przy LKJ
40 + 15 = 55 / Dolina ulicy Lipniak
224 + 99 = 323 / SUMA

Przyroda

273 + 167 = 440 / Górki Czechowskie
51 + 26 = 77 / Stawy w Ogrodzie Botanicznym
28 + 20 = 48 /Zagajnik Dębowy przy al. Jana Pawła II
352 + 213 = 565 / SUMA

Obiekt

127 + 138 = 265 / Zdroje podwórkowe
91 + 30 = 121 / Dąb na Bohaterów Monte Cassino
45 + 30 = 75 / Balkon na Cyruliczej
263 + 198 = 461 / SUMA

Głosy nieuwzględnione powyżej (przesłane mailem, bez wpływu na wynik) zebrane wśród grupy seniorów przez Renatę Kiełbińską: zdroje – 1, dąb na Boh. M.C. – 1, Balkon – 1, Zabawy – 2, Posprzątajmy – 3, Tunel LKJ – 4, Lipniak – 1.

Zasięg medialny

Do uzupełnienia odzew medialny po konferencji prasowej 26 października 2018.
13.08.19 – Skarby Kultury Przestrzeni: wyjątkowe miejsc w Lublinie, InYa (opr. DySzcz), Radio Lublin
19.09.19 – Twój ulubiony zakątek w Lublinie. Nawet krokodyl walczy o tytuł, drs, “Dziennik Wschodni”
21.09.19 – Konkurs dla mieszkańców Lublina. Szukamy skarbów, które upiększają miasto, Tomasz Kowalewicz, “Gazeta Wyborcza Lublin”
23.09.19 – Jakie są twoje ulubione miejsca w Lublinie? Sfotografuj, opisz wrażenia, zgłoś do konkursu, Gosc.pl Lubelski
24.09.19 – Konkurs „Skarby Kultury Przestrzeni, Rafał, Lublin24.pl
27.09.19 – Masz ulubione miejsce w Lubinie? Zgłoś je do konkursu Skarby Kultury Przestrzeni [AUDIO], Agnieszka Niećko, “Super Express Lublin”
11.10.19 – Skarby Kultury Przestrzeni. Zagłosuj!, “Dziennik Wschodni”
12.10.19 – Skarby Kultury Przestrzeni. Wskażcie swoich faworytów [GŁOSOWANIE], Małgorzata Domagała, “Gazeta Wyborcza Lublin”
26.10.19 – Skarby Kultury Przestrzeni poznamy we wtorek. Co najlepiej poprawia samopoczucie mieszkańców Lublina?, am, “Dziennik Wschodni”
30.10.19 – Rozstrzygnięcie konkursu na Skarby Kultury Przestrzeni 2019, lublin.eu, strony UM Lublin
31.10.19 – Jak się robi najpiękniejszy balkon w mieście – rozmowa Agnieszki Mazuś z Twórczynią, “Dziennik Wschodni”, 31 października 2019
07.11.19 – Skarby Kultury Przestrzeni 2019, Marek Rybołowicz, “Nowy Tydzień”
17.11.19 – Uczennica klasy 3a finalistka projektu “Skarby Kultury Przestrzeni”, Agnieszka Magdalena Sadowska, strony Szk. Podst. nr 16

Jeśli chodzi o finałowe głosowanie, artykuł na stronach „Dziennika Wschodniego” z ankietami miał 2590 unikalnych odsłon, czyli tyle osób przynajmniej zetknęło się z jego treścią. Artykuł w “Gazecie Wyborczej Lublin” miał 1275 odsłon (950 unikalnych), a ankiety 1607 (774 unikalnych).

Na podstawie liczby oddanych głosów i powyższych danych można oszacować co do rzędu wilkości, że w plebiscycie udział wzięło 500-1000 osób, a dowiedziało się o nim ok. 3500 osób.

Organizacja

Przygotowanie koncepcji 1. edycji plebiscytu trwały od początku 2018 roku. Pierwotnie został on nazwany “konkursem”, co wymagało stworzenia regulaminu, za sugestią dziennikarki, ponieważ słowo “plebiscyt” kojarzyło się wtedy z okrytym złą sławą referendum dotyczącym Górek Czechowskich. Lista osób, bez których 1. edycja Skarbów by się nie udała:

Marcin Skrzypek (TNN) – pomysłodawca, główny organizator
Bartosz Niewiadomski (Fundacja Krajobrazy) – partner strategiczny
Piotr Skrzypczak (Instytut Dizajnu) – założenia tematyczne
Bogdan Słomka (freelacer, współpraca z Fundacją) – logotyp
Kinga Ludwik (TNN) – social media
Joanna Łopacka – stażystka Architektura Krajobrazu KUL
Gabriela Cisek – stażystka Architektura Krajobrazu KUL
Monika Grela -stażystka Architektura Krajobrazu KUL
Łukasz Kowalski (TNN) – obsługa IT
Krzysztof Wojteczko (współpraca z TNN) – obsługa IT
Tomasz Kulbowski (freelacer) – strona Skarbów
Monika Tarasińska (prawniczka TNN) – regulamin konkursu
Renata Filipiak (MBP) – partner partner strategiczny
Irena Książek (MBP) – współpraca organizacyjna
Ewa Sendejewicz (MPB) – ulotka, plakat
Jan Kamiński – Architektura Krajobrazu KUL
Agnieszka Mazuś – “Dziennik Wschodni”
Małgorzata Domagała-Potrzyszcz – “Gazeta Wyborcza Lublin”
Pracowniczki i Pracownicy 19 fili MBP

Organizacja 1. edycji Skarbów trwała rok:

2018 – prace nad koncepcją z Bartoszem Niewiadomskim i Piotrem Skrzypczakiem.
26 października 2018 – konferencja prasowa
zima-wiosna 2019 – prace nad organizacją spotkań w bibliotekach i nad stroną, profilami Facebook i Instagram
15 maja – 12 czerwca 2019 – spotkania promocyjne w bibliotekach
4 października 2019 (piątek) – deadline na zgłoszenia
8 października 2019 (wtorek) – deadline na lajkowanie na stronie (nominacje mieszkańców)
8 października 2019 – spotkanie zespołu nominującego
10-20 października 2019 – głosowanie na stronach “Dziennika” i “Gazety”
10-20 października – posiedzenie jury
29 października (wtorek) – ogłoszenie wyników i spotkanie podsumowujące (odbyło się w Domu Słów)

Wszystkie osoby zaangażowane w Skarby (odkrywcy, projektanci, inicjatorzy itd.) otrzymali dyplomy i książki Gordona Cullena Obraz Miasta wydany przez Ośrodek “Brama Grodzka – Teatr NN”.

Konferencja prasowa wspólnie z Bartoszem Niewiadomskim z Fundacji Krajobrazy na stworzonej przez nią zielonej Sali Wykładowej przy ul. Cyruliczej (autor fot. nieznany):

Projekt logotypu Bogdana Słomki oraz przykłady jego przetworzeń do celów ilustracyjnych:

Materiały akcji promocyjnej w bibliotekach – harmonogram wewnętrzny, zewnętrzny, ulotka (aut. Ewy Sendejewicz):

Banery do postów na Facebook i Instagram zapraszające na spotkania w bibliotekach: