Podsumowanie plebiscytu “Biznes i zieleń” 2023

Data publikacji: 12-12-2023

Głosowanie:

Podsumowanie 4. edycji plebiscytu Skarby Kultury Przestrzeni 2023 pt. "Biznes i zieleń": zgłoszenia, nominacje, laureaci, wyniki głosowań. Organizatorem plebiscytu jest Ośrodek "Brama Grodzka - Teatr NN", a strategicznym partnerem tej edycji był Lubelski Klub Biznesu. W pracach pomagała Aleksandra Żałobniak, praktykantka dziennikarstwa KUL.

Spis treści

Wstęp

Tegoroczne Skarby odbywały się od czerwca do listopada. Wzięły w nich udział zgłoszenia dotyczące 40 firm, które na Facebooku zebrały łącznie ponad 3200 lajków (wzrost z 35 do 80 na zgłoszenie w porównaniu z zeszłym rokiem). W ankiecie nominującej zagłosowano na nie 688 razy. W wyborze nominacji i laureatów wzięło udział 12 ekspertów. Liczbę osób głosujących w finale na stronach “Dziennika Wschodniego” i lubelskiej “Gazety Wyborczej” można oszacować na 600-800. W pracach tych pomagała Aleksandra Żałobniak, praktykantka dziennikarstwa KUL.

Inspiracją do podjęcia tematu „Biznes i zieleń” w 2023 roku było kilka zgłoszeń z poprzednich lat, w których pojawiły się ciekawe sytuacje krajobrazowe powstałe w otoczeniu biznesu. Ale też w ogóle dało się w nich zauważyć na ulicach tendencję pomysłowego i często pracochłonnego upiększania lokali usługowych i handlowych żywymi i sztucznymi roślinami.

Z punktu widzenia mieszkańców, którym otoczenie organizuje głównie sektor publiczny (gmina, spółdzielnia itp.), biznes to zupełnie inny i przez to ciekawy współtwórca krajobrazu miasta. Przedsiębiorcy i przedsiębiorczynie dysponują własnym terenem, mają pieniądze na inwestycje i dzięki temu są sprawniejsi w wielu działaniach od np. samorządu, a jednocześnie muszą myśleć pragmatycznie przez pryzmat zysków. Jeśli więc już coś robią, przeważnie starają się robić to dobrze. Poza tym, jest wśród nich wiele osób pasjonujących się zielenią, których wysiłki po prostu warto było docenić.

Naturalnym partnerem tegorocznego plebiscytu okazał się więc Lubelski Klub Biznesu, który dzięki zaangażowaniu Pani Prezes Agnieszki Gąsior-Mazur udostępnił kontakty i wiedzę oraz zaangażował swój autorytet w popularyzację plebiscytu wśród firm oraz zorganizował uroczystość wręczenia nagród laureatom podczas wydarzenia Power Planet – Człowiek, Środowisko, Biznes 21 listopada. W odróżnieniu od poprzednich edycji plebiscytu w tym roku większość zgłoszeń wyszła od organizatorów, co jest zrozumiałe, ponieważ przedsiębiorcy mniej angażują się w tego typu społeczne akcje niż mieszkańcy.

Podziękowania

Organizatorzy serdecznie dziękują wszystkim mieszkańcom i mieszkankom, pracownikom i pracowniczkom firm oraz ekspertom i ekspertkom, którzy zaangażowali się w plebiscyt. To dzięki Wam wiedza krajobrazowa może wyjść ze swojej bańki, a praca osób zazieleniających nasze otoczenie jest doceniona. Dzięki Waszej wrażliwości i aktywności wiemy więcej o tym, co nas cieszy w przestrzeni publicznej i co czyni nasze życie nieco zdrowszym i przyjemniejszym.

Choć formuła plebiscytu związana jest ze współzawodnictwem, ma ona jedynie dodać rumieńców tej zabawie. Ci, co nie znaleźli się w finale, pomogli nominowanym i finalistom w reprezentowaniu naszych wspólnych interesów. Nikt nie przegrał. Wygrała troska o nasze wspólne otoczenie.

Laureaci

K – Skarby Kapituły

M – Skarby Mieszkańców i Mieszkanek

Gastronomia

K Cukiernia Anabilis – ogródek na Lubartowskiej

K Restauracja Makani na Świętoduskiej – zazielenione podwórko

M Restauracja Chisza na Świętoduskiej – aranżacja wejścia i wnętrza (109 głosów)

M Kawiarnia Cyngwajs – zielony róg Szewskiej (85 głosów)

Sklepy

K Piekarni Kuźmiuk na Furmańskiej – pnącza na budynkach

M Studio wnętrz Da Vinci na Zamojskiej – kwiaty przed wejściem (369 głosów)

Firmy

K Kompleks Browaru Perła na Bernardyńskiej – symbioza z zielenią

M Firma Parys na Walentynowicz i Vetterów – zielone otoczenie firmy (136 głosów)

K + M Modern Expo na Spiessa – ogród dla pracowników (203 głosy)

Krajobrazy

K Allegro One – pnącza na automatach paczkowych

M Hemplab – pole konopi między Berylową i Jantarową (111 głosów)

Na dole po lewej: Agnieszka Gąsior-Mazur, prezeska Lubelskiego Klubu Biznesu.

Uzasadnienia Kapituły

Posiedzenie Kapituły odbyło się w dniu 14 listopada 2023 o godzinie 14.00 w Domu Słów w Lublinie. Zespół ustalił następujące kryteria oceny konkursowych aranżacji zieleni: oryginalność, estetyka, użytkowość-funkcjonalność, przyroda, innowacyjność.

Cukiernia Anabilis – ogródek na Lubartowskiej. Wytypowana aranżacja spełnia ww. kryteria. Ponadto Cukiernia Anabilis zaskakuje innowacyjnością i wyszukaną estetyką. Kontrastowe formy zastosowanych w kompozycji ogródka roślin, nawiązujące do klimatu śródziemnomorskiego: lekkości, zwiewność pierzastych koron palm, drobne delikatne kwiaty oraz liście w zestawieniu z historyczną zabudową tworzy ciekawą i przyjemną dla oka kompozycję. Dodatkowym atutem tego rozwiązania jest dynamiczna kompozycja roślin zmiękczająca statyczną formę zabudowy. Czytelna treść ogródka zachęca do wejścia i skorzystania z cukierni przenosząc klienta na chwilę w cieplejszy klimat. Otwarta kompozycja ogródka, bez barierek, płotków i parasoli jest dostępna i komfortowa dla wszystkich użytkowników.

Restauracja Makani na Świętoduskiej – zazielenione podwórko. Jest ona doskonałym przykładem wykorzystania pnączy, roślin o małych wymaganiach siedliskowych, szybko rosnących, nie wpływających destrukcyjnie na zabudowę (obniżają temperaturę powierzchni kamiennych, betonowych, chłoną wilgoć), mogą być miejscem zamieszkania dla owadów i ptaków. Forma wybranego miejsca nawiązuje do antycznego perystylu, ogrodu wewnątrz domu. Dzięki temu tworzy przytulne, zielone wetrze, w którym się chce przebywać. Rośliny w połączeniu z subtelnym oświetleniem wieczorem dają jedyny w swoim rodzaju efekt wizualny. Treść wewnętrznego ogrodu jest właściwie interpretowana przez użytkowników oraz zachęca do korzystania z restauracji. Aranżacja ze względu na lokalizację nie wymaga dodatkowego wygrodzenia, zaś porośnięte częściowo sklepienia daje przyjemny cień bez potrzeby ustawiania parasoli.

Kompleks Browaru Perła na Bernardyńskiej. Symbioza z zielenią, jest przykładem zastosowania rozwiązań typowych dla zrównoważonego projektowania, uwzględniającego czynniki ekologiczne, nie wpływające degradacyjne na środowisko przyrodnicze. Czerpiące inspiracje z zastanych krajobrazów, gdzie dobór gatunkowy roślin wynika z naturalnie występujących w tym miejscu zbiorowisk roślinnych zaś topografia jest wykorzystania na potrzeby ogrodu – ogrody deszczowe, które na otwartych przestrzeniach zespołu spełniają swoją funkcję retencjonowania wody i ograniczenia spływu powierzchniowego. Dostojna architektura dawnego zespołu klasztornego a obecnego browaru otulona zielenią przenikającą wszystkie jej zakątki. Zieleń otaczająca browar jest miejscem zamieszkania wielu owadów i zwierząt. Otwarta przestrzeń oraz zielone ściany budynków browaru porośniętego pnączem zachęca do korzystania. Przestrzeń jest również użytkowana w okresie letnim, są tam organizowane kameralne koncerty oraz kino letnie i wiele innych atrakcji dla mieszkańców miasta.

Firma Modern Expo na Spiessa – ogród dla pracowników. Ciekawy przykład ogrodu rekreacyjnego dla pracowników firmy. Ogród spełnia wszystkie ww. kryteria. Oryginalna forma, nawiązująca do grodów naturalistycznych, fantazyjne zestawienie barw i form roślin, dają poczucie lekkości, sielankowości, co z punktu widzenia pracowników firmy jest bardzo istotne a zarazem innowacyjne jak na obiekty zlokalizowane w strefach przemysłowych, produkcyjnych, ekonomicznych. Ponadto jest również wizytówką firmy przyciągającą uwagę potencjalnych klientów. Ogród zachowuje bardzo konkretnie określoną formę, funkcję i treść dzięki temu jest wzorcowym przykładem rozwiązań przestrzeni ogrodu firmowego.

Piekarnia Kuźmiuk na Furmańskiej – pnącza na budynku. Kolejny przykład doskonałego połączenia architektury i zieleni. Kameralne wnętrze zabudowy staromiejskiej na zapleczu piekarni otulone zielonym płaszczem – zaskakująca forma współistnienia dwóch skrajnie odmiennych struktur. Niesamowity efekt wizualny, doskonały pod każdym względem. Kompozycja pnączy nie stanowi barier i oddziaływuje pozytywnie na mikroklimat Starego Miasta poprzez wzbogacenie go w pierwiastek przyrodniczy. Analogicznie do poprzednich przykładów z zastosowaniem pnączy chroni powierzchnie betonowe przed nagrzewaniem, chłonie wilgoć, stanowi miejsce zamieszkania dla zwierząt.

Allegro One – pnącza na automatach paczkowych. Uniwersalny wzór do zastosowania w innych przypadkach, problematycznych wizualnie obiektów w krajobrazie miasta. Jak wiadomo krajobraz miejski jest połączeniem różnych form oraz miejscem wielowiekowych nawarstwień. Niestety brak kontroli nad rozbudowa infrastruktury miejskiej niekiedy doprowadza do degradacji krajobrazu, w którym pierwiastek przyrodniczy jest nie tylko wypierany ale zdominowany kakofonią obiektów architektonicznych w różnych formach i barwach. Tak dynamiczna kompozycja wpływa nie tylko niekorzystnie na zieleń, która jest podporządkowana architekturze, ale również na jej ludzi, powodując chaos przestrzenny, obniża komfort życia mieszkańców. Zatem wytypowany przykład może być zastosowany w innych sytuacjach, w których mamy ograniczone możliwości ingerencji w zabudowę na korzyść zieleni. Walorem tego rozwiązania jest również przykład długoterminowej kompozycji, która będzie rosła i wzbogacała przestrzeń.

Opracowała Iwona Brankiewicz

Zdjęcia z wręczania pamiątkowych dyplomów laureatom:

O plebiscycie

Plebiscyt Skarby Kultury Przestrzeni pomaga dzielić się tym, co podoba się nam w przestrzeni publicznej. Mówiąc bardziej technicznie, wzmacniania komunikację między ludźmi o tych elementach naszego otoczenia, które wywołują w nas pozytywne wrażenia. W ten sposób przyczynia się do edukacji przestrzennej, szczególnie tej dotyczącej krajobrazu miejskiego.

Dlaczego to jest ważne? Bo miasto to również krajobraz. Bez trudu zauważamy go w naturze lub na obrazach, ale w przestrzeni miasta często przesłania nam go brzydka architektura, infrastruktura i reklamy, a nawet pozornie estetyczne elementy wyposażenia i wystroju ulic i placów, które wprowadzają atmosferę sztuczności. Przestajemy rozumieć i oczekiwać, że krajobraz jest czymś więcej.

Jeśli coś ci się szczególnie podoba w otoczeniu, to jest nasz punkt wyjścia, twój prywatny kawałek krajobrazu i “skarb” kultury przestrzeni, o którym możesz powiedzieć innym, zgłaszając go do Skarbów. Wystarczy przesłać zdjęcie z uzasadnieniem i lokalizacją. Następnie organizatorzy – w uzgodnieniu z tobą – dodadzą do niego więcej zdjęć i poszerzają opis. W ten sposób co roku pojawia się w plebiscycie kilkadziesiąt nowych zgłoszeń.

Kolejnym krokiem jest ich dwuetapowa selekcja: nominowanie zgłoszeń do finału, a następnie wybór zwycięzców. W ten sposób część zgłoszeń “awansuje”, zdobywając szersze uznanie i ze skarbów prywatnych staje się skarbami publicznymi, docenionymi przez większą liczbę odbiorców.

Na obu tych etapach dokonują selekcji zarówno laicy jak i eksperci. Wybierają oni swoje Skarby równolegle i niezależnie od siebie: zwykli mieszkańcy biorą udział w głosowaniach, a eksperci podejmują decyzje na spotkaniach. W odróżnieniu od wyników głosowań mieszkańców, wybory ekspertów są pisemnie uzasadniane.

Eksperci tworzą dwie odrębne grupy. Na etapie nominacji jest to Zespół Nominujący, a w finale Jury (edycje 1-3) lub Kapituła (2023). Skład tych grup w każdej edycji był inny, ale rozważana jest opcja ustalenia stałego składu jury czyli właśnie stworzenie kapituły Skarbów.

Finałowe głosowanie mieszkańców odbywa się zawsze na stronach “Dziennika Wschodniego” i “Gazety Wyborczej”, natomiast na etapie nominacji metoda głosowania zależy od dostępnych narzędzi. W pierwszych dwóch edycjach odbywało się ono na stronie Skarbów, a w trzeciej w formie lajkowania zdjęć w albumach na Faceboooku. Nowością 4. edycji pt. “Biznes i zieleń” w 2023 roku było połączenie lajkowania postów na Facebooku i głosowaniu w ankiecie. Miało to na celu zrównoważenie szans promocji zgłoszeń, które tym razem miały konkretne kręgi swoich interesariuszy: pracowników firm i ich klientów.

W edycji tej wzięło udział 40 zgłoszeń, które na Facebooku zebrały łącznie ponad 3200 lajków, a w ankiecie zagłosowano na nie 688 razy. Liczbę osób głosujących na stronach “Dziennika” i “Gazety” można oszacować na 600-800.

Skarby to nie konkurs. Współzawodnictwo jedynie ożywia wymianę informacji, bo przecież nie można stwierdzić, że pozytywne emocje jednej osoby z jednego miejsca są lepsze lub gorsze od pozytywnych emocji innej osoby z drugiego miejsca. Można je porównywać, ale nie można oceniać.

Tym właśnie plebiscyt różni się od konkursu, że nie narzuca kryteriów oceny. Co prawda, w kolejnych edycjach Skarbów pojawiają się kategorie tematyczne, ale są one po to, aby zwrócić uwagę odbiorców na jakiś konkretny aspekt otoczenia, a nie by wskazać “najlepsze” skarby. Najważniejsze, aby dzięki zaangażowaniu mieszkańców pokazywać, że niektóre elementy naszego otoczenia wyróżniają się pozytywnie i umieć uzasadniać dlaczego.

Dzięki takiej organizacji:

wszystkie zgłoszenia i związana z nimi wiedza o krajobrazie mają szansę na popularyzację za pośrednictwem mediów
selekcja zgłoszeń pozwala na wydobycie z nich i wypromowanie wartości krajobrazowych o szczególnym znaczeniu
plebiscyt uwzględnia szerokie spektrum opinii i minimalizuje ryzyko przeoczenia istotnych walorów jakiegoś zgłoszenia
każdy znajdzie dogodną dla siebie formę zaangażowania: od bardzo łatwej, bo wystarczy zagłosować, po trudniejsze takiej jak opisanie zgłoszenia czy namówienie innych osób do głosowania
ludzie uczą się od siebie: laicy stykają się z wiedzą ekspercka, a eksperci z przestrzennym user experience laików.

Poniżej znajduje się lista laureatów Skarbów Kultury Przestrzeni 2023 z zaznaczeniem liczby głosów, które uzyskały zwycięskie Skarby łącznie na stronach “Dziennika” i “Gazety”. Podział na kategorie został wprowadzony przez Zespół Nominujący. Pod listą można zapoznać się z uzasadnieniem finałowego wyboru Kapituły oraz szczegółową analizą wyników głosowań mieszkańców i mieszkanek.

Uroczystość wręczenia laureatom pamiątkowych wyróżnień odbyła się 21 listopada w Ecotech Complex UMCS o godz. 12.30 podczas wydarzenia Power Planet – Człowiek, Środowisko, Biznes organizowanego przez Lubelski Klub Biznesu. Z laureatami, którzy będą chcieli, zostaną też przeprowadzone wywiady Aleksandry Żałobniak publikowane później w „Dzienniku Wschodnim” lub „Gazecie Wyborczej”.

Powstawanie dyplomów w Izbie Drukarstwa Ośrodka “Brama Grodzka – Teatr NN”.

Omówienie wyników

Etap 1 – zgłoszenia

W plebiscycie wzięło udziało 40 zgłoszeń. Pierwszy etap plebiscytu, czyli edycja zgłoszeń i udostępnianie postów ze zgłoszeniami, odbywało się sukcesywnie przez 3 miesiące (lipiec-październik) na ponad 20 grupach FB miejskich, dzielnicowych i tematycznych. Robiły to również firmy we własnym zakresie. Zebrano ponad 3200 pozytywnych reakcji, czyli średnio po 80 na zgłoszenie (w zeszłym roku ponad 1730 pozytywnych reakcji przy średniej 35 na zgłoszenie).

Osobą odpowiedzialną za dystrybucji zgłoszeń, a następnie za promocję interakcji na etapie nominacji i finałowego głosowania była Aleksandra Żałobniak, praktykantka dziennikarstwa KUL.

Ta akcja na Facebooku miała za zadanie zapoznanie ludzi z zebranymi przykładami połączeń biznesu i zieleni a także stworzenie okazji do pojawienia się “czarnego konia” plebiscytu, którego mogłyby nie wyłapać późniejsze etapy selekcji. Gdyby jakieś zgłoszenie otrzymało tą drogą szczególnie dużo lajków, trzeba by je włączyć do finału niezależnie od innych nominacji

Tak się jednak nie stało. Pierwsze 7 zgłoszeń, które uzyskały najwięcej pozytywnych reakcji na FB pokryło się ze wskazaniami ankiety i zespołu nominującego. Przy czym różnica między 1 i 7 miejscem wyniosła ponad 100% głosów, a pierwsze 6 zgłoszeń stworzyły wyraźną czołówkę, co widać na poniższym zestawieniu:

263 – kawiarnia Cyngwajs
237 – piekarnia Kuźmiuk – różnica 26 głosów
190 – cukiernia Anabilis – 46
163 – studio wnętrz Da Vinci – 27
149 – piekarnia-cukiernia Mars.S – 14
142 – restauracja Chisza – 7
118 – firma Modern Expo – 24

i dalej:
116 – restauracja Jezuicka 16 – 6
112 – drukarnia Embe Press – 4
100 – firma Parys – 12

Z pozostałymi wynikami lajkowania (kolejno: 98, 89, 87, 86, 84, 82, 75…) można zapoznać się poniżej w zestawieniu z wynikami ankiety.

Etap 2 – nominacje

Zespół Nominujący

W pracach tegorocznego Zespołu Nominującego wzięło udział 5 osób:

Jolanta Jajszczyk – właścicielka sklepu jubilerskiego na Narutowicza 21, której bluszcz został Skarbem Kultury Przestrzeni 2022 i zainspirował temat tegorocznego plebiscytu.
Paulina Sito – architektka krajobrazu, kierownik referatu ds. zieleni w Wydziale Zieleni i Gospodarki Komunalnej UM Lublin. Zajmuje się m.in. Zielonym Budżetem.
Katarzyna Szczypior – architektka krajobrazu, autorka wielu zielonych instalacji artystycznych i użytkowych na ulicach Lublina, prowadzi pracownię architektury krajobrazu Botanika.
Katarzyna Bujan – absolwentka gospodarki przestrzennej, inspektor w Referacie ds. wspierania akademickości Wydziału Strategii i Przedsiębiorczości UM Lublin, gdzie zajmuje się m.in. programem zazielenienia Strefy Ekonomicznej we współpracy z uczelniami.
Jan Kamiński – nauczyciel architektury krajobrazu i planowania przestrzennego na KUL, animator kultury przestrzeni i aktywista miejski.

Zadaniem Zespołu było przygotowanie zestawu nominacji umożliwiającego finałowe głosowanie, a więc 3-4 kategorie po 3-4 zgłoszenia wraz z uzasadnieniami. Jest to zawsze najbardziej odpowiedzialne i kreatywne zadanie podczas plebiscytu, ponieważ polega na określeniu, jakie wartości będą dalej promowane w finale.

Na spotkaniu 27 października Zespół wybrał 13 zgłoszeń, dzieląc je na 4 kategorie: Gastronomia, Sklepy, Firmy i Krajobrazy oraz dołączając do nich swoje rekomendacje. Nominacje mieszkańców czyli wyniki ankiety nie były jeszcze znane, więc istniało ryzyko, że jeśli całkiem nie pokryją się one z nominacjami Zespołu, będzie on musiał zweryfikować swój podział na kategorie, żeby nie utrudniać finałowego głosowania w prasie. Na szczęście dwie nominacje z ankiety pokrywały się z wyborem Zespołu, a trzecia, czyli firma Parys, pasowała do kategorii Firmy.

Ankieta

Na etapie nominacji mieszkańcy i mieszkanki mogli głosować za pośrednictwem ankiety, która trwała 8 dni (23-30.11 – kończyła się w poniedziałek, żeby można było przypomnieć o deadlinie). Nominacje miały uzyskać 3 zgłoszenia z największą liczbą głosów. Wypełniono ją 688 razy.

Jak widać na wykresie, ankieta wyraźnie wyłoniła czołówkę, w tym 3 pierwsze miejsca. W porównaniu do werdyktu zespołu ekspertów (poniżej), nowością wśród nich była firma Parys:

203 – piekarnia Kuźmiuk
128 – firma Parys
121 – browar Perła

… i dalej:
100 – firma Medisept
100 – restauracja Makani
100 – firma Modern Expo
99 – ogród Dworu Anna
82 – restauracja Jezuicka 16

Podsumowanie etapu nominacji

Ostatecznie więc wybrano 14 nominacji przy czym wybór ekspertów i mieszkańców okazały się zbieżne, a wyniki ankiety głosowań wyrównane, co świadczyło o tym, że na tym etapie nie doszło do sztucznego “pompowania” głosów. Czarnym koniem etapu nominacji okazała się firma Parys, która zdobyła drugie miejsce w ankiecie i ostatecznie została też doceniona w finale, co potwierdziło zasadność tej nominacji.

Gastronomia